19 май-СПИДтан үлгәннәрне искә алу көне
2019 елда дөнья җәмәгатьчелеге чираттагы тапкыр «сәламәтлек һәм хокук өчен көрәшне активлаштыру»девизы астында СПИДтан үлүчеләрне искә алу халыкара көнен билгеләп үтәчәк.
ВИЧ-йогышны профилактикалауда яңа технологияләр куллануга карамастан, дәвалау өлкәсендәге уңышлар, ВИЧ белән яшәүче затларның тормыш сыйфатын саклауга һәм яхшыртуга китерә, ВИЧ-инфекциянең таралу проблемасы бик актуаль булып кала бирә.
БМО мәгълүматларына караганда, дөньяда ВИЧ-инфекция диагнозы булган 37 млн. кеше яши.
Россия Федерациясендә ВИЧ белән яшәүче 1 007 369 кеше теркәлгән. 2018 елда. гетеросексуаль контактлар вакытында ВИЧ-инфекцияле кешеләрнең 57,5% ы, гомосексуаль контактлар вакытында – 2,5% ы җенси юл белән чирләгән.
Татарстан Республикасында 2010 елның 1 маена 24131 ВИЧ-инфекциянең очрагы теркәлгән. Барлыгы 6345 ВИЧ-инфекцияле кеше үлгән, шул исәптән СПИДтан – 1962 кеше.
Агымдагы елда республикада ВИЧ-инфекциянең 249 очрагы теркәлгән (узган елның шул ук чорында - 266 кеше).
Соңгы елларда инфекциянең зәгыйфь группалардан халыкның киң катламына чыгуы күзәтелә, эпидемиянең 30-49 яшь төркеменә күчүе билгеләнә, хәвеф-хәтәр үз-үзеңне тоту төркемнәренә кагылмый торган эшләүче халык арасында ВИЧ-инфекцияле кешеләрнең чагыштырма авырлыгы арту җенси юл белән йогышланган затлар саны арта, ВИЧ-инфекцияле хатын-кызлар саны арта.
Авыруның соң стадияләрендә ачыкланган ВИЧ-йогышлы авырулар (туберкулез, вируслы гепатитлар, онкология авырулары, шул исәптән хатын-кызларда аналык шейкасының яман шеше) санының артуы билгеләнә.
ВИЧ-инфекцияне профилактикалау юллары һәм ысуллары турында халыкның мәгълүмат бирмәве, йогышлы чирнең үз куркынычын тиешенчә бәяләү, куркынычлы сексуаль үз-үзеңне тоту өлкән яшьтәге төркемгә ВИЧ эпидемиясе таләбенә китерә.
ВИЧ-инфекцияне кан аша (инфекцияле кан организмга эләккәндә, ешрак сакланмаган җенси контактлар аша йогарга мөмкин. Йөклелек вакытында да, бала табу вакытында да, күкрәк сөте белән ашатканда да ВИЧ йоктырырга мөмкин.
ВИЧ бирешми: кул кысу, үбешү һәм урау вакытында, гомуми савыт-саба һәм гомуми бәдрәф белән файдаланганда, бассейн, мунча, сауна булганда, бөҗәкләр һәм хайваннар тешләгәндә, туклану продуктлары аша.
ВИЧ-инфекциягә каршы Вакцинация юк! Шуңа күрә ВИЧ-инфекция йоктырудан түбәндәге кагыйдәләрне үтәргә мөмкин:
- беркайчан да наркотиклар кулланмаска;
- иртә җенси мөнәсәбәтләрне төшереп калдырырга, партнерыңа тугрылык үтәргә, гаилә кыйммәтләрен хөрмәт итәргә;
- очраклы җенси контактлар вакытында барьер контрацептивларны (презервативларны) куллану;
- шәхси гигиена предметларын (Британия, маникюра, гигиена процедуралары өчен) куллану);
- төрле манипуляцияләр (тешләү, Татуировканың төшерү, пирсинг) бары тик махсус учреждениеләрдә генә үткәрергә.
ВИЧ-инфекция озак вакытлар ниндидер үзенчәлекле симптомнар белән күренми, һәм авырулар, инфекцияле буларак, зарарлану турында шикләнми. ВИЧ-инфекциягә лаборатор тест кына авыруны үз вакытында ачыкларга мөмкинлек бирә.
2019 елның 14 маеннан 19 маена кадәр. СПИД корбаннарын искә алу көненә багышланган «Стоп ВИЧ/СПИД» Бөтенроссия акциясе узачак, аның кысаларында Татарстан Республикасы буенча Роспотребнадзор Идарәсе республика халкын һәм кунакларын медицина оешмаларында һәм тикшерү мобиль пунктларында ВИЧ-инфекциягә тест узарга чакыра.
Бердәм ярдәм консультацияләр үзәге тарафыннан 13 майдан 17 майга кадәр ВИЧ-йогышы проблемасы буенча тәүлек буе эшли торган 88005554943 телефон номеры буенча «кайнар линия» оештырылачак.
Татарстан Республикасы (Татарстан) буенча Роспотребнадзор идарәсенең Буа, Чүпрәле, Тәтеш, Апас районнарында 13 майдан 17 майга кадәр 3-17-04, 3-52-89 телефоннары буенча ВИЧ-инфекцияне профилактикалау мәсьәләләре буенча «кайнар линия» үткәрелә.
Теләгән һәркем кирәкле мәгълүматны «СТОПВИЧСПИД.РФ» һәм o-spide.ru интернет-ресурсларда да ала алачак.