Татарстан Росреестры түбәндәгеләрне аңлата: күчемсез милек объектына бүләк итү килешүен ничек гамәлдән чыгарырга?
Быел 5 ай эчендә Татарстан Росреестры күчемсез милек объектларына 21 меңгә якын бүләк килешүе теркәгән. Татарстанлылар ешрак фатир һәм йортлар (11 меңгә якын) һәм җир кишәрлекләре (10 меңгә якын) бүләк иткән. Әмма тормышта төрле хәлләр аркасында бүләк итүче Бүләк итү килешүен гамәлдән чыгарырга тели. Нинди очракларда бу мөмкин, бу хакта Татарстан Росреестры урынбасары Лилия Борһанова аңлата .
- Бүләк итү килешүе нормаларына кагылышлы барлык мәсьәләләр Россия Федерациясе Граждан кодексы (алга таба – РФ ГК) тарафыннан җайга салына.
РФ ГК 572 статьясындагы 1 пункты нигезендә, бүләк итү килешүе буенча бер як (бүләк итүче) кире кайтарылмый торган итеп башка якка (бүләк ителә торган) әйберне милеккә тапшырырга йөкләнә.
РФ ГК 450 статьясындагы 1 пункты нигезендә килешүне үзгәртү һәм өзү, әгәр әлеге Кодекста, башка законнарда яисә шартнамәдә башкасы каралмаган булса, яклар килешүе буенча мөмкин. Шулай итеп, гамәлдәге закон нормаларыннан күренгәнчә, бүләк итү килешүен бүләк килешүендә катнашучыларның үзара ризалыгы белән гамәлдән чыгарырга мөмкин. Шулай ук бүләк итү килешүе, әгәр бүләк бирүче бүләк алган кешедән озаграк яшәсә, судка мөрәҗәгать итмичә генә гамәлдән чыгарылырга мөмкин, әгәр бу шарт бүләк итү килешүендә каралган булса (РФ ГК 578 ст.4 п. нигезендә).
Башка очракларда фатирга бүләк килешүен бары тик суд тәртибендә генә гамәлдән чыгарырга мөмкин. Ә нәкъ менә:
- әгәр дә бүләк алучы бүләк итүченең, аның гаилә әгъзаларының яки якын туганнарының гомеренә һөҗүм итсә, йә аңлы рәвештә тән җәрәхәтләре ясаса (РФ ГК 578 ст. 1 п. нигезендә).;
- әгәр бүләк итүчегә бүләк ителгән әйбер белән мөрәҗәгать итүче өчен зур мөлкәти булмаган кыйммәткә ия булса, аны кире кайтаруга куркыныч тудыра (РФ ГК 578 ст.2 п. нигезендә).
- бүләк бирүче өчен зур мөлкәти булмаган кыйммәткә ия булган бүләк биргән әйбер белән мөрәҗәгать иткән очракта, аны кире кайтарып булмаслык югалту куркынычы тудырса (РФ ДК 578 нче маддәсе 2 нче пунктында).
Игътибар итәбез! Күчемсез милек (фатир, йорт, җир кишәрлеге), ягъни аңа хокукны әгәр объект БДКМРга теркәлгән булса, башка кешегә бушлай бирергә мөмкин. Шулай ук күчемсез милек бүләк итү - шулай ук килешү булуын да истә тотарга кирәк. Әлеге процедура бүләк бирүче (күчемсез милек объекты хуҗасы) һәм бүләк алучы (бу объектны бүләккә кабул итүче) арасында килешү төзүне таләп итә.
Фатир яки йортны телдән бүләк итүдә хокукый нәтиҗәләр юк. Хәтта фатир яки күчемсез милеккә документлар ачкычларын тапшыру да бу күчемсез милек объектларына милек хокукының күчүен аңлатмый.
Кайберәүләр бүләкләүне туганнарына язалар, ләкин килешүне теркәмиләр - мондый килешү шулай ук төзелмәгән дип санала. Әгәр шартнамә язма рәвештә төзелмәгән булса, ул гамәлгә яраксыз дип санала, ягъни бүләк итүнең язма шартнамәсе төзелергә һәм аның нигезендә хокукларның Росреестрга күчүе теркәлгән булырга тиеш.