Кулланучының сыйфатсыз товарга карата гамәлләре
Россия Федерациясенең кулланучылар хокукларын яклау өлкәсендәге законнары белән товарда җитешсезлекләр табылганда кулланучылар хокуклары билгеләнгән.
Кулланучы сатучы тарафыннан килешенмәгән товардагы җитешсезлекләр табылган очракта, кулланучы Россия Федерациясе Законының 07.02.1992г. № 2300-1 «Кулланучылар хокукларын яклау турында» законының (алга таба - Закон) 18 маддәсенең 1 пунктында билгеләнгән таләпләрнең берсен, атап әйткәндә:
- шул ук марка товарына (шул ук модельләр һәм (яисә) артикулага) алмаштыруны таләп итәргә;
- шундый ук товарга башка марка (модельләр, артикула) алмаштыруны сатып алу бәясенең тиешле яңадан хисабы белән таләп итәргә;
- сатып алу бәясенең төрлечә кимүен таләп итәргә;
- товар җитешсезлекләрен кичекмәстән юкка чыгаруны яисә кулланучы яки өченче зат тарафыннан аларны төзәтү чыгымнарын каплауны таләп итәргә;
- сату-алу шартнамәсен үтәүдән баш тарту һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә хокуклы.
Шул ук вакытта кулланучы товарны тиешенчә булмаган сыйфатлы сату нәтиҗәсендә үзенә китерелгән зыянны тулысынча түләүне таләп итәргә хокуклы.
Зыян кулланучының тиешле таләпләрен канәгатьләндерү өчен законда билгеләнгән срокларда кире кайтарыла: Законның 20 статьясы - товардагы җитешсезлекләрне бетерү; Законның 21 статьясы - товарны алмаштыру; законның 22 статьясы - кулланучының аерым таләпләрен канәгатьләндерү (товарның сатып алу бәясенең тигез кимүе турында, кулланучы яисә өченче зат тарафыннан товар кимчелекләрен төзәтүгә чыгымнарны каплау, товар өчен түләнгән акчалата сумманы кире кайтару, шулай ук товарны тиешенчә булмаган сыйфатлы сату аркасында кулланучыга китерелгән зыянны каплау яки товар турында тиешле мәгълүмат бирү турындагы таләбе).
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2011 елның 10 декабрендәге 924 номерлы карары белән расланган Техник яктан катлаулы товарлар исемлегенә кертелгән җитешсезлекләр ачыкланган очракта, кайбер үзенчәлекләр белән Законның 18 маддәсенең 1 пунктында әйтелгән.
Мондый товарда җитешсезлекләр ачыкланган очракта, кулланучы сату-алу шартнамәсен үтәүдән баш тартырга һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә яки аны шул ук марка товарына яисә шундый ук товарга алмаштыру турындагы таләпне кулланучыга мондый товарны тапшырганнан соң 15 көн эчендә сатып алынган бәяне тиешле яңадан исәпләү белән күрсәтергә хокуклы.
Шушы вакыт узганнан соң әлеге таләпләр түбәндәге очракларның берсендә канәгатьләнергә тиеш:
- товарның җитди кимчелеген ачыклау;
- әлеге Законда билгеләнгән товарның кимчелекләрен бетерү срокларын бозу;
- товарны һәр ел дәвамында, аның төрле кимчелекләрен күп тапкырлар бетерү нәтиҗәсендә, тулаем алганда, утыз көннән артык гарантия срогында куллану мөмкин түгел.
Законның 18 статьясындагы 5 пунктында сатучы (юридик зат яки шәхси эшмәкәр) кулланучыдан тиешенчә сыйфатлы товар кабул итәргә һәм кирәк булган очракта аның сыйфатын тикшерергә тиеш, дип билгеләнгән. Кулланучы товарның сыйфатын тикшерүдә катнашырга хокуклы.
Сатучы сыйфатын тикшерү өчен кулланучыны сервис үзәгенә җибәрергә мөмкин, аның белән тиешле килешү төзелгән.
Товар җитешсезлекләре барлыкка килү сәбәпләре турында бәхәс булган очракта, сатучы товарның үз хисабына экспертизасын уздырырга тиеш. Кулланучы товарга экспертиза уздырганда катнашырга хокуклы һәм аның нәтиҗәләре белән килешмәгән очракта мондый экспертиза бәяләмәсен суд тәртибендә шикаять итәргә хокуклы.
Шул ук вакытта, кулланучыларның игътибарын шуңа юнәлтәбез, Россия Федерациясе Граждан процессуаль кодексының 56 статьясы нигезендә, һәр як, федераль законда башкасы каралмаган булса, үз таләпләренә һәм каршы килүләренә нигезләнгән шартларны исбатларга тиеш.
Эш буенча дәлилләр булып торган мәгълүматлар якларның һәм өченче затларның аңлатмаларыннан, шаһитларның күрсәтмәләреннән, язма һәм матди дәлилләрдән, аудио- һәм видеоязмалардан, экспертлар бәяләмәләреннән алынырга мөмкин.
Татарстан Республикасы буенча Роспотребнадзор идарәсенең Буа, Чүпрәле, Тәтеш, Апас районнарында территориаль бүлеге