Роспотребнадзор аңлата: сезнең йортта электр энергиясен нинди тәртиптә сүндерергә мөмкиннәр?

2026 елның 25 феврале, чәршәмбе

Электр энергиясе-иң мөһим коммуналь ресурс, аңа уңайлылык кына түгел, Гражданнарның иминлеге дә бәйле. Роспотребнадзор, кулланучылар хокукларын яклау кысаларында, даими рәвештә сүндерүләрнең законлылыгы турындагы сораулар белән очраша. Утны сүндерү-соңгы чара, һәм ул закон белән катгый регламентланган. Бу кагыйдәләрне белү сезне башбаштаклыктан яклаячак һәм үз хокукларыгызны якларга мөмкинлек бирәчәк.

Сүндерү өчен законлы нигезләр

Электр энергиясен сүндерү ирекле була алмый. Төп нормалар «Коммуналь хезмәтләр күрсәтү турында» РФ Хөкүмәтенең 354 номерлы карарында һәм «Электр энергиясенең ваклап сату базарлары эшчәнлеге турында» РФ Хөкүмәтенең 442 номерлы карарында бар.

Сүндерү түбәндәге очракларда башкарылырга мөмкин:

- түләмәгән өчен (иң еш сәбәп). 354 нче карарның 118 п. нигезендә, бурычлар өчен электр энергиясен бирүне чикләү (ә аннары тулысынча сүндерү), хәтта счетчигыгыз булмаса да, куллану нормативларыннан чыгып исәпләнгән ике айлык түләү күләменнән артыграк бурыч булганда гына мөмкин.

- кулланучы гаризасы буенча (мәсәлән, күченгәндә яки ремонт вакытында).

- планлы ремонт эшләрен башкару өчен. Электр челтәре компанияләре бу хакта алдан хәбәр итәргә тиеш.

 -  авария куркынычы яки гадәттән тыш хәл килеп чыкканда (мәсәлән, стихияле бәла, челтәрләр зарарланганда). Бу очракта белдерү инде сүндерелгәннән соң булырга мөмкин.

- Санкцияләнмәгән тоташу яки исәпкә алу приборлары эшенә тыкшыну вакытында (РФ КоАП 7.19 ст. «Челтәрләргә үз белдегең белән тоташу»).

Төп кагыйдә: мәҗбүри кисәтү

Бу законлылыкның төп элементы. 354 нче карарның 119 нчы пункты нигезендә, бурычлар өчен сүндерелгәндә, тәэмин итүче (гарантияләүче тәэмин итүче, энергия сату компаниясе) кулланучыга язма хәбәрнамә җибәрергә тиеш.

 Срок: чикләүләр кертелүгә кимендә 20 календарь көн кала.

 Эчтәлек: хәбәрнамәдә бурычның нигезләре, суммасы, аны түләү вакыты һәм чикләү кертелү, аннары тулысынча сүндерелү даталары төгәл күрсәтелергә тиеш.

 Кисәтүсез сүндерү бары тик ике очракта гына башкарылырга мөмкин: авария (авария куркынычы) вакытында яки акт төзеп, исәпкә алынмаган/килешүсез куллану ачыкланганда.

Шунысы мөһим: бурычлар өчен кышкы чорда утны сүндерү дә шушы кагыйдәләр белән көйләнә. Кыш көне сүндерүгә турыдан-туры тыю юк, әмма хәбәр итү процедурасы тайпылышсыз үтәлергә тиеш.

Кемне сүндерергә хаклары юк?

Закон аеруча йомшак категорияләрне яклый. Хәтта бурыч булганда да сүндерелә торган объектлар сүндерелә алмый (яки кичекмәстән кире тоташтырылырга тиеш) :

- Санитар-эпидемиологик нормаларны бозуга китерсә («Санитар-эпидемиологик иминлек турында» 52-ФЗ номерлы Федераль законның 23 ст.).

  • кешеләрнең гомеренә һәм сәламәтлегенә куркыныч тудырса.

Практикада бу балалар, инвалидлар, хәле электр приборларына бәйле булган каты авырулы кешеләр (мәсәлән, үпкәләрнең ясалма вентиляциясе аппаратлары) булган торак биналар аерым яклау астына эләгә дигәнне аңлата. Әмма мондый гражданинның булуы факты документаль рәвештә расланырга һәм тәэмин итүчегә рәсми хәбәр ителергә тиеш.

Әгәр законсыз сүндерсәләр, нишләргә?

Әгәр утны кисәтүсез яки процедураны ачыктан-ачык бозып сүндергән булсалар:

1. Сүндерелгән урынны (киселгән чыбыкларны, төшерелгән пломбаны) фотога төшерегез.

2. Идарәче компания вәкиле һәм ике күрше катнашында сүндерү турында акт төзүне таләп итегез.

3. Гарантияле тәэмин итүче һәм Челтәр компаниясе адресына язма дәгъва юллагыз.

4. Контроль органнарына шикаять белән мөрәҗәгать итегез:

 Роспотребнадзорга-коммуналь хезмәтләр күрсәтү кагыйдәләрен һәм кулланучылар хокукларын бозган өчен.

 Дәүләт торак инспекциясенә - гомуми милекне тоту кагыйдәләрен бозган өчен.

 Прокуратурага-үзидарә факты буенча тикшерү уздыру өчен.

5. Зыян килгән очракта (суыткычта азык-төлек бозылган, җиһазлар сафтан чыккан) сез аны суд тәртибендә каплауны таләп итәргә хокуклы.

Нәтиҗә:

Электр энергиясен сүндерү тәртибе-ул ресурс өчен түләү алырга тиешле тәэмин итүченең һәм куркынычсыз һәм уңайлы тормыш шартларына хокуклары закон белән якланган кулланучының мәнфәгатьләре балансы. Төп принцип: бурычлар өчен сүндерү - ул кинәт җәза чарасы түгел, ә мәҗбүри кисәтү белән күп баскычлы процедура. Роспотребнадзор гражданнарны коммуналь хезмәтләр өчен вакытында түләргә, ә бәхәсле хәлләр очрагында — үз хокукларын белергә һәм аларны актив якларга чакыра.

 

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International