БӨТЕНДӨНЬЯ КУЛЛАНУЧЫЛАР ХОКУКЛАРЫ КӨНЕ – 15 МАРТ 2026 «ИМИН ТОВАРЛАР, ЫШАНЫЧЛЫ КУЛЛАНУЧЫЛАР»
Бөтендөнья кулланучылар хокуклары көне 1983 елдан башлап ел саен 15 мартта уздырыла, ә 1994 елдан Россия Федерациясендә дә киң билгеләп үтелә.
1994 елдан башлап ел саен Россиядә 15 мартта Берләшкән Милләтләр оешмасы химаясендә Бөтендөнья кулланучылар хокуклары көне билгеләп үтелә.
Традиция буенча Халыкара кулланучылар оешмалары федерациясе ел саен Бөтендөнья кулланучылар хокуклары көне тематикасын билгели.
2026 елда Халыкара кулланучылар оешмалары Федерациясе (Consumers International) Бөтендөнья кулланучылар хокукларын яклау көне девизын билгеләде – «Safe Products, Confident Consumers» - «Имин товарлар, ышанычлы кулланучылар».
Онлайн-сәүдә һәм глобаль тәэмин итү чылбыры чорында продукция куркынычсызлыгы проблемасы яңа масштабка җитте. Күп кенә илләрнең, бигрәк тә керемнәре түбән булган илләрнең, гражданнарны сыйфатсыз һәм куркыныч продукциядән саклаучы ышанычлы хокукый кысалары юк.
Куркынычсыз булмаган товарларның нәтиҗәләре-бу:
• Тормыш һәм сәламәтлеккә куркыныч. Токсик буяулар белән балалар уенчыкларыннан алып янгын китереп чыгаручы электроникага кадәр.
* Икътисади ышанычны какшату. Кулланучы ышанычын югалтканда, бөтен базар системасы зыян күрә.
• Глобаль тигезсезлек. Сыйфатсыз товарлар авырлыгы пропорциональ булмаган рәвештә бөтен дөнья буенча халыкның иң зәгыйфь катламнарына төшә.
Кампаниянең максатлары:
1. Куркынычсыз булмаган товарлар кешеләрнең тормышка һәм сәламәтлеккә хокукларын боза дип аңлатырга.
2. Кулланучылар законнар турында фикер алышуда катнашканда һәм ярдәм алганда, карарлар нәтиҗәлерәк һәм кешеләр өчен уңайлырак була.
3. Хакимият, бизнес һәм сатып алучылар товарлар җитештерүдән алып утильләштерүгә кадәр барлык этапларда куркынычсыз булсын өчен бергә эшләргә тиеш.
4. Ышанычлы халыкара системалар кирәк, алар тиз арада мәгълүмат алмашырга, куркыныч товарларны чакыртып алырга һәм кагыйдәләрне үтәүне күзәтергә мөмкинлек бирәчәк.
5. Бердәм дөнья стандартлары барлык илләрдә кулланучыларны яклаячак һәм халыкара хезмәттәшлекне ныгытачак.
Россиядә кулланучылар хокуклары көне 1992 елның 7 февралендә «Кулланучылар хокукларын яклау турында» 2300-1 номерлы Закон кабул ителгәннән соң танылды. Законда Товарлар сатканда (эшләр башкарганда, хезмәтләр күрсәткәндә) кулланучылар һәм аларны җитештерүчеләр, импортерлар, башкаручылар, сатучылар арасындагы мөнәсәбәтләр җайга салына, кулланучыларның һәм әйләнә-тирә мохитнең тормышы, сәламәтлеге, мөлкәте өчен куркынычсыз булган тиешле сыйфатлы товарлар (эшләр, хезмәтләр) сатып алуга, товарлар (эшләр, хезмәтләр) турында һәм аларны җитештерүчеләр (башкаручылар, сатучылар) турында мәгълүмат алуга кулланучыларның хокуклары билгеләнә, аларның мәнфәгатьләрен агарту, дәүләт һәм җәмәгать яклавы, шулай ук бу хокукларны гамәлгә ашыру механизмы билгеләнә.
Шуны истә тотарга кирәк, куркынычсыз продуктлар-уңайлылык түгел, ә исән калу мәсьәләсе. «Татарстан Республикасында Гигиена һәм эпидемиология үзәге (Татарстан)»нең Яшел Үзән филиалының Буа районындагы бүлекчәсе белгечләре Роспотребнадзорның бердәм консультация үзәге 8 800 555 49 43
Кулланучылар хокукларын яклау мәсьәләләре буенча Сез «Татарстан Республикасында (Татарстан) гигиена һәм эпидемиология үзәге» федераль бюджет учреждениесенең Яшел Үзән филиалындагы Буа, Чүпрәле, Апас районнары территориясендәге консультация пунктына түбәндәге адрес буенча мөрәҗәгать итә аласыз: 422430, Буа ш., Ефремов ур., 135 В йорт, яисә (8-84374) 3-26-76 телефоны буенча.