«МИНЕМ ШӘҖӘРӘ - 2026» КОНКУРСЫ СТАРТ АЛА
Татарстан Республикасының Архив эше буенча дәүләт комитеты (ТР Дәүләт архивы) һәм «Татарстан Республикасы Дәүләт архивы» ДБУ («ТР да» ДБУ) Татарстан Республикасында яшәүчеләрне «Минем шәҗәрә» генеалогик тикшеренүләр конкурсында катнашырга чакыра. Конкурсның максаты-шәҗәрә төзү традицияләрен торгызу, гаилә кыйммәтләрен һәм буыннар бәйләнешен ныгыту, гаилә тарихын өйрәнү аша балаларга һәм яшьләргә патриотик тәрбия бирү.
Кем катнаша (5 яшь төркеме)
Конкурс барлык теләүчеләр өчен дә ачык.
Җиңүчеләр һәр төркем буенча аерым билгеләнә: Төркем Категориясе 1 Төркем 1-4 сыйныф укучылары 5-8 сыйныф укучылары 2 төркем 3 төркем 9-11 сыйныф укучылары (18 яшькә җиткәннәрне дә кертеп) 4 төркем 18 яшькә кадәрге һөнәри белем бирү оешмалары студентлары 5 төркем 18 яшьтән өлкәнрәк физик затлар
Шунысы мөһим: конкурска эшләр бары тик индивидуаль тәртиптә генә кабул ителә (искәрмә — 1 нче яшь төркемендә катнашучылар). 14 яшьтән кечерәк катнашучы өчен гаризага ата-ана яисә законлы вәкил имза сала.
Конкурс эшләре форматлары (төркемнәр буенча)
1 Төркем (1-4 сыйныфлар) — иҗади эш: Гаилә агачы рәсеме, шәрехләр белән фотоальбом, коллаж, схема, плакат, аппликация, күләмле эш (табигый материал, тукыма һ.б.)). Катнашучыдан эшләр саны чикләнмәгән.
2 төркем (5-8 сыйныфлар) — иҗади эш (1 төркемдәге кебек үк форматлар) + язма эш: реферат, эссе, а4 форматындагы 10 биткә кадәр инша (Times New roman 14 шрифты, кырлар: сулдан 2 см, вставка 1 см, өске һәм аскы 2шәр см, битләр номеры мәҗбүри). Кушымталар күләме чикләнмәгән.
3 төркем (9-11 сыйныфлар) - теләсә нинди форматтагы тикшеренү эше:
· 15 А4 биткә кадәр язма эш (Аналитик хисап) (рәсмиләштерүгә карата шул ук таләпләр);
· видеоэш (гаилә тарихы турында өй фильмы) 10 минутка кадәр;
· Microsoft powerpoint ны 50 слайдка кадәр тәкъдим итү.
4 төркем (18 яшькә кадәрге студентлар) — архив документлары нигезендә проект-тикшеренү эше: фәнни отчет, фәнни мәкалә, доклад.
5 төркем (18 яшьтән өлкәнрәк) - сайлау өчен:
· Шәҗәрә схемалары һәм агач кушымтасы белән язма эш (эссе яки мәкалә). Төп тасвирламаның күләме 30 биткә кадәр А4 (Times New Roman 14 шрифты, кырлар: сулдан 2 см, Кертү 1 см, өске һәм аскы 2шәр см, битләр номеры мәҗбүри), кушымталар Күләме чикләнмәгән;
· видеоэш (гаилә тарихы турында өй фильмы) 60 минутка кадәр;
· PowerPoint ны 50 слайдка кадәр тәкъдим итү.
Барысына да гомуми таләп: конкурс материалларында шәҗәрә төзелгән архив документлары күрсәтелергә тиеш.
Эш теле: рус һәм / яки татар.
ҮТКӘРҮ ТӘРТИБЕ ҺӘМ ЭТАПЛАРЫ
Конкурс читтән торып 2 этапта үткәрелә (5 төркемнән тыш-алар берьюлы республика этабында).:
1 этап (муниципаль) — 1-4 төркемнәр өчен. Муниципаль районнар һәм шәһәр округлары башкарма комитетларының архив бүлекләре тарафыннан алып барыла.
2 этап (республика этабы) — муниципаль этапта җиңүчеләр (1-4 төркем) һәм 5 төркемдә катнашучылар өчен.
Республика этабына квота (һәр төркемнән):
· Казан шәһәреннән-7 эш
· Чаллы шәһәреннән — 4 эш
· Түбән Кама муниципаль районыннан-3 эш
· Татарстан Республикасының башка муниципаль районнарыннан - 1шәр эш
5 төркем өчен документлар тапшыру (шартлаулар):
Эшләр шундук республика этабына (муниципаль этаптан тыш) электрон рәвештә адреска җибәрелә gen.kon@tatar.ru һәм / яки почта аша: Столбище авылы, Совет урамы, 277 адресы буенча («Минем шәҗәрә» тамгасы белән).
5 төркем өчен документлар пакеты:
1. Катнашуга гариза (Нигезләмәгә 1 нче кушымта)
2. Шәхси белешмәләрне эшкәртүгә гариза (2 нче яисә 3 нче кушымталар)
3. Конкурс материалы
Муниципаль этапта җиңүчеләр өчен (1-4 төркемнәр): архив бүлекләре «ТР ГА» дбуга гариза, юл хәрәкәте кагыйдәләрен эшкәртүгә гариза, конкурс материаллары комплекты һәм муниципаль этап йомгаклары беркетмәсе (5 нче кушымта) җибәрә.
Этапларның барлык төгәл даталары, документларны кабул итү сроклары ТР Дәүләт архивының аерым боерыгы белән раслана һәм түбәндәге сайтларда эшләр кабул итә башлаганчы 10 календарь көннән дә соңга калмыйча бастырып чыгарыла: http://arhiv.tatarstan.ru сигез http://ga.tatarstan.ru
ЭШКӘ НӘРСӘ КЕРТЕРГӘ МӨМКИН
Сәламләү:
· документлар белән раслана торган мәгълүматлар;
· гаилә тарихындагы кызыклы фактлар, хәтта аларны документаль рәвештә раслау мөмкин булмаса да;
· әңгәмә материаллары, истәлекләр, әңгәмәләр (аудиофайл яки шифрланган текст рәвешендә);
· ата-бабаларның иҗтимагый һәм һөнәри эшчәнлеге турында белешмәләр (хезмәт ветераннары, 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында һәм башка сугыш хәрәкәтләрендә катнашучылар).
Бәяләү критерийлары (төркемнәр буенча)
Барлык критерийлар 10 баллы шкала буенча бәяләнә (0 дән 10 га кадәр).
1 Төркем өчен:
· конкурсның максатларына һәм бурычларына туры килү
· бизәүдә оригинальлек һәм иҗади якын килү
* идеяне техник тормышка ашыру дәрәҗәсе
· әзерлекнең мөстәкыйльлек дәрәҗәсе
· тарихи фактларның дөреслеге
2-3 төркем өчен:
· конкурсның максатларына һәм бурычларына туры килү
· фактларның дөреслеге, архив чыганакларыннан файдалану дәрәҗәсе
· гаилә кыйммәтләрен һәм традицияләрен ачу
· тикшерелгән буыннар саны
* фамилиянең килеп чыгышы, милли тамырлары, конфессиональлеге турында белешмәләр
· ыру вәкилләренең ил һәм край тарихындагы роле турында тарихи белемнәр
· сәнгати кыйммәтләр (әдәби тел, образлылык, бизәү сыйфаты)
· чыганакларның төрлелеге (документлар, хатлар, гаилә риваятьләре)
4 төркем өчен:
· тикшеренүләрнең тулылыгы (фамилиянең килеп чыгышы, тамырлары, конфессиясе, ата-бабаларның тереклек эшчәнлеге)
· чыганакларга сылтамалы мәгълүматларның төгәллеге + үз нәтиҗәләре
· архив чыганакларын һәм әдәбиятны колачлау
· структураның төгәллеге һәм бәян итүнең логикалылыгы
· гамәли һәм фәнни әһәмияте
5 төркем өчен:
· конкурсның максатларына һәм бурычларына туры килү
· тарихи чыганакларның төрлелеге (документлар ,хатлар, бүләкләр, риваятьләр)
· архив чыганакларының төрлелеге (метрик китаплар, ревизия әкиятләре, икърар ведомостьлары)
· буыннар саны (кимендә 3)
· сылтамалы мәгълүматларның төгәллеге + төбәк һәм ил тарихында ыру вәкилләренең роле турындагы нәтиҗәләр
· Шәҗәрә агачының сурәте (схемасы) һәм аның тасвирламасы булу
· бизәүнең сәнгати кыйммәтләре һәм техник грамоталылыгы (сылтамалар, схемалар, фотолар)
· гаилә кыйммәтләрен популярлаштыруда социаль активлык
· эшнең фәнни әһәмияте
ҖИҢҮЧЕЛӘРНЕ ҺӘМ БҮЛӘКЛӘРНЕ БИЛГЕЛӘҮ:
Эшләрне бәяләү конкурс комиссиясе тарафыннан үткәрелә (кимендә 9 кеше: ТР Дәүләт архивы каршындагы Иҗтимагый совет, Россия тарихчы-архивчылар җәмгыятенең Татарстан төбәк бүлеге, хакимият органнары һәм фәнни җәмәгатьчелек вәкилләре). Комиссия әгъзалары нәтиҗәләр белән шәхсән кызыксына алмыйлар.
Ничек бәялиләр:
· комиссиянең һәр әгъзасы «индивидуаль бәяләү кәгазе»нә һәр критерий буенча баллар куя
· баллар кушыла, йомгаклау рейтингы төзелә
· баллар саны тигез булганда җиңүчене тавыш бирү юлы белән билгелиләр (тавышлар тигез булганда хәлиткеч тавыш — рәислектә)
Һәр яшь төркемендә җиңүчеләр саны:
· 1 урын-бер катнашучы
· 2 урын-ике катнашучы
· 3 урын-өч катнашучы
Бүләкләү:
1-4 яшь төркемнәре (18 яшькә кадәрге балалар һәм студентлар):
· Конкурс дипломы + истәлекле приз:
· I урын-Яндекс Макс станциясе
· II урын-Яндекс станциясе
· III урын-универсаль колакчыннар
5 яшь төркеме (18 яшьтән өлкәнрәк):
· Конкурс дипломы + акчалата премия:
· I урын-50 000 сум
· II урын-30 000 сум
· III урын-20 000 сум
Махсус мактаулы бүләкләр (катнашучының яшенә карамастан, 4 номинациянең һәркайсында 2шәр приз):
· «Оригиналь Шәҗәрә» - бизәлештә оригинальлеге һәм иҗади якын килүе өчен
· «Бай Шәҗәрә» - иң күп буыннар һәм туганнар өчен
· «Туган телгә мәхәббәт» — эштә туган телне куллану өчен
· «Сугышның йцзе хатын-кыз түгел» -бабаларыбыз-хатын-кызларның Бөек Ватан сугышында (фронт яки тыл)катнашуы турындагы кызыклы хикәя өчен
Иң күп номинацияләр өчен Приз: диплом + «Минем шәҗәрәм» күн папкасы.
Шунысы мөһим: әгәр яшь төркемендә гомуми рейтинг түбән булса (максималь сумманың яртысыннан түбәнрәк бәя), катнашучылар аз булса (призлы урыннар саныннан кимрәк яки тигез) яки эш критерийларга туры килмәсә, комиссия бу төркемдә урын бирмәскә мөмкин. Мондый очракта приз фонды рейтинг буенча башка төркемнәрдә җиңүчеләр арасында бүленә.
Комиссиянең барлык карарлары беркетмә белән рәсмиләштерелә, җиңүчеләр исемлеге ТР Дәүләт архивы боерыгы белән раслана һәм 3 эш көне дәвамында ТР Дәүләт архивының рәсми сайтында бастырыла.
ЭЛЕМТӘЛӘР ҺӘМ РЕСУРСЛАР
Рәсми сайтлар (шартлар, сроклар, нәтиҗәләрне игълан итү):
· ТР Дәүләт архивы: http://arhiv.tatarstan.ru
· «Татарстан Республикасы Дәүләт архивы» ДБУ: http://ga.tatarstan.ru
Эшләрне тапшыру өчен электрон почта (бигрәк тә 5 төркем өчен): gen.kon@tatar.ru
«Татарстан Республикасы Дәүләт архивы» ДБУнең почта адресы: Столбище т. т., Совет ур., 277 («Минем шәҗәрә»тамгасы белән)
"Ядкяр" порталы: http://yadkyar.tatar.ru
Гаиләгезнең тарихын өйрәнегез, архив мәгълүматларын җыегыз, шәҗәрәләрне рәсмиләштерегез һәм республика архивының бер өлеше булыгыз! Абыемның гаилә тарихы бөтен Татарстан өчен мөһим.