“112” – коткару номеры

2014 елның 3 декабре, чәршәмбе
Татарстанда 112 системасы 2010 елның 1 маеннан бирле гамәлдә. Бердәм “112” номерына республиканың барлык территориясеннән кәрәзле һәм стационар элемтә або-нентларыннан шалтыратулар тәүлек дәвамында кабул ителә – көн саен  уртача 5 мең чакыру эшкәртелә.

Иң элек шуны искәртәсе килә – әлеге номерны сә-ламәтлеккә, гомергә, мөл-кәткә һәм мохиткә реаль куркыныч янаганда кичектергесез ярдәм кирәк булган очракта гына җыярга кирәк. Оператор үз чиратында экстрен ярдәм күр-сәтү ихтыяҗын бәяләп, барлык кирәкле хезмәтчелекләрне – ашыгыч ярдәм, янгын сагы, полиция, газ, террорга каршы хезмәтчелекләр хезмәткәрләрен чакырачак, абонентка консультация-белешмә бирә-чәк. Ә инде торак-коммуналь хуҗалык системасында авария килеп чыккандагы кебек хәлләрдә һәм белешмә алу өчен “112” номерына шалтырату урынсыз.

Кирәк булган очракта яр-дәмне мөмкин кадәр тиз-рәк чакырту өчен түбән-дәге гади, әмма файдалы киңәшләрне исегездән чыгармагыз. Әлеге номерга шалтыраткансыз икән, оператор җавап биргәнне көтегез. Ул берничә сигналдан соң да җавап бир-мәгән очракта да шалтыратуны өзмәгез. Кабат шалтырату яңа булып кабул ителәчәк һәм чират ахырында булачак, шул сәбәпле вакыт күбрәк сарыф ителәчәк. Оператор трубканы алганнан соң үзегез белән таныштырып, кайда һәм кем белән нәрсә булганны кыскача һәм ачык итеп аңлатыгыз. Килеп туган хәлнең характерын, урынын яки төгәл адресын әйтегез. Аны ничек тизрәк табу, килү юлларын күрсәтсәгез, тагын да ях-шы.  Тынычлыкны югалтмагыз, паникага бирелмәгез, чөнки кайвакыт шуның аркасында тиз эш итү өчен кирәкле мәгълүматны алу кыенлаша. Оператор бир-гән сорауларга кыска һәм аңлаешлы җаваплар бирегез – бу ашыгыч ярдәм күр-сәтү ихтыяҗын төгәл билгеләү өчен кирәк. Оператив эш итү мөһимлеге булганда ярдәм кичектергесез җибәрелә, ә оператор экс-трен хезмәтчелекләр юл-да вакытта шалтыратучы турында мәгълүмат сорарга мөмкин. Сөйләшү барышында диспетчер киңәш-ләрен үтәгез, ул әйтмичә, элемтәне өзмәгез. Сөйлә-шеп бетергәннән соң үзегез шалтыраткан телефон линиясен мөмкин булганча буш тотарга тырышыгыз. Операторга кабат Сезнең белән элемтәгә керергә һәм өстәмә мәгълүмат сорарга яисә киңәш бирергә туры килүе мөмкин. Куркыныч хәл килеп туган урында хәл үзгәргәндә – ул яхшырганда яки начарланганда тагын бер кат “112” номерын җыегыз һәм бу хакта хәбәр итегез. Кайбер очракларда бер үк һәлакәт турында күп кеше хәбәр итә. Берничә сораудан соң оператор моны әйтеп, элемтәне өзгәнгә ачуланмагыз, бу мәгълүматны кабатламау һәм оператив линияне бушату максатында эшләнә. Ялгышып “112” номерына шалтыратканда трубканы куймагыз, ә операторга барысы да әйбәт булуын әйтегез. Югыйсә, 112 системасы операторы хәлне ачыклау өчен Сезнең номерны җыярга мәҗ-бүр булачак.
Әти-әниләр колагына да берничә киңәш. Балага кайсы очракта 112 хезмәтчелегенә шалтыратырга кирәклеген аңлатыгыз. Бала үзенең, әти-әнисенең исемен, йорт адресын, булган очракта өй телефоны номерын әйтә белергә тиеш. Куркыныч килеп туганда әлеге номерны җыярга курыкмаска өйрәтегез, ә ме-нә кызык өчен шалтыратырга һич ярамаганлыгын яхшы итеп аңлатыгыз.


Р. КӘРИМОВ,
111 номерлы янгын часте начальнигы урынбасары
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International