«Гараж амнистиясе»: документлар белән Башкарма комитетка килегез!
«Гараж амнистиясе» турындагы закон 2021 елның 1 сентябреннән үз көченә керү сәбәпле, Татарстан Росреестры экспертлары Кадастр палатасы белән берлектә әлеге тема буенча кайнар линиягә керүче гражданнарның сорауларына җавап бирә.
Мөһим! Мөрәҗәгать итүчеләргә җирле үзидарә башкарма органына (Башкарма комитет) документлар тапшырырга кирәк: Казанда – район администрацияләре, республика районнарында, кагыйдә буларак, Җир һәм милек мөнәсәбәтләре палаталары.
Татарстан Республикасы буенча Росреестр идарәсе эксперты Энҗе Мөхәммәтгалиева аңлатуынча, «гараж амнистиясе» турындагы закон 1 июльгә кадәр моны суд карары буенча гына эшли алмаган күп кенә гражданнарга гараж һәм җир кишәрлекләренә хокукны рәсмиләштерүдә ярдәм итүгә юнәлдерелгән. Ул документларны тиешенчә рәсмиләштермичә генә гараж алган һәм хәзерге вакытта элеккеге хокук иясен таба алмаган яки вафат булган гражданнарга ярдәм итәчәк. Моннан тыш, закон әлегә кадәр гараж астында җир рәсмиләштерелмәгән, шул исәптән кооперативка җир кишәрлеге яки гаражлар бирелгән очракта, кооперативка җир кишәрлеге бирмичә төзелгән очракта да мөһим. Ниһаять, закон гараж кооперативы үз эшчәнлеген туктаткан очракта ярдәм итәчәк, шуңа бәйле рәвештә гаражга хокукны судка мөрәҗәгать итмичә генә теркәп булмый.
Ә хәзер сезнең игътибарга еш очрый торган очракларны тәкъдим итәбез.
Сорау: «гараж амнистиясе» буенча гараж һәм участокны рәсмиләштерә башларга теләдем. Җир межалау мәҗбүриме? Гаражның техник паспорты бар, башка документлар юк.
Җавап: Башта «гараж амнистиясе» буенча Сезнең күчемсез милек объектларын рәсмиләштереп буламы икәнлеген аңларга кирәк. Гараж капиталь булырга һәм 30.12.2004 елга кадәр төзелгән булырга тиеш, шулай ук ул үз белдеге белән төзелергә тиеш түгел.
Әгәр җир кишәрлеге дәүләт кадастр исәбенә куелмаса, җир кишәрлеге төзү өчен җир кишәрлеге сорап Башкарма комитетка мөрәҗәгать итәргә кирәк (урнашу схемасын әзерләү). Ызанлау планын Башкарма комитет тарафыннан җир кишәрлеге бирүне алдан килештерү турында уңай карар кабул ителгәннән соң әзерләргә кирәк булачак. Межалау планы нигезендә җир кишәрлеге дәүләт кадастр исәбенә куелачак. Шуннан соң гараж һәм участокка карата булган барлык документларны башкарма комитетка бушлай җир кишәрлеге бирү һәм җир һәм гаражга милек хокукын рәсмиләштерү турында карар кабул итү өчен тапшырырга мөмкин. Уңай карар кабул ителсә, «гараж амнистиясе» буенча күчемсез милек объектларын рәсмиләштерү өчен дәүләт пошлинасы түләргә кирәкми.
Сорау: «гараж амнистиясе» буенча гаражны рәсмиләштерү өчен нинди документлар кирәк?
Җавап: «Гараж амнистиясе» гаражга гына түгел, җир кишәрлегенә дә хокукны рәсмиләштерүне күздә тота. Шул ук вакытта законнан дәүләт яки оешмадан (шул исәптән тегесеннән дә) гараж алган гражданнар һәм кооперативлардан (ГСК) гараж хуҗалары файдалана ала. Һәм башкаларга да җирле үзидарә органына (Башкарма комитетка) җир кишәрлеге бирү турында гариза бирергә һәм гаражның шәһәр төзелеше кодексы гамәлгә кергән көнгә кадәр торгызылуын күрсәтергә кирәк (30.12.2004 елга кадәр). Җир кишәрлеген милеккә бирү һәм киләчәктә теркәү органына документлар тапшыру турындагы мәсьәләне хәл итү белән Башкарма комитет шөгыльләнәчәк.
Гаризага түбәндәге документларның берсен яки берничәсен беркетергә кирәк:
• гариза бирүчегә җир кишәрлеге бирелгән булуын раслый торган документ;
• җир кишәрлегенең урнашу схемасы-җир кишәрлеге төзелмәгән һәм кадастр исәбенә куелмаган очракта гына кирәк. Моны тикшерү өчен ЕГРНнан өземтәне (күчемсез милекнең Бердәм дәүләт реестры) яки ачык кадастр картасында карарга мөмкин;
• гараж урнашкан ГСК җирләрен тапшыруны раслый торган документ;
• ГСК гомуми җыелышының гражданинга гаражны аның составында бүлү яки аның пай өчен түләвен раслаган документ булуы турында карары;
Әгәр хокук иясенең югарыда санап үтелгән документлары булмаса, ул түбәндәге документларны бирергә мөмкин:
• гараж өчен коммуналь хезмәт күрсәтүләр өчен түләү турында шартнамә;
• 2004 елның 30 декабренә кадәр төзелгән гаражны инженер-техник тәэмин итү челтәрләренә тоташтыру турында шартнамә;
• коммуналь хезмәтләр өчен түләүне раслый торган документлар;
• Гаражның 01.01.2013г га кадәр төзелгән мөрәҗәгать итүченең хокук иясе яисә техник паспорт әзерләүгә заказчы буларак фамилиясе күрсәтелгән техник паспорт.
Гараж кадастр исәбенә куелмаган очракта, шулай ук кадастр инженерыннан заказ бирергә кирәк булган техник планны да тапшырырга кирәк.
Әгәр гариза буенча башкарма комитет уңай карар кабул итсә, документлар карар кабул ителгәннән соң 5 эш көне эчендә Росреестрга җибәрелергә тиеш, ә хокукны исәпкә алу һәм теркәү 10 эш көне эчендә башкарылачак.
Сорау: кадастр исәбендә тормаса, җир кишәрлегенә хокукларны рәсмиләштерү өчен нинди документлар тапшырырга кирәк? Гараж үз милккә рәсмиләштерелгән.
Җавап: Башта кишәрлекнең , чыннан да, дәүләт кадастр исәбендә тормавына инанырга кирәк (аның кадастр номеры юк). Моның өчен ачык кадастр картасына керү һәм үз җир кишәрлеге турында мәгълүматларны карау җиңелрәк. Шулай ук мәгълүмат алу өчен КФҮ, Кадастр палатасы филиалына, кадастр инженерына мөрәҗәгать итәргә мөмкин.
Дәүләт кадастр исәбенә куелмаган очракта, әгәр бу территориягә межалау проекты расланмаган булса, җир кишәрлеге чикләренең схемасын әзерләргә кирәк (әлеге мәгълүматны Башкарма комитетта төгәлләштерергә мөмкин). Схеманы мөстәкыйль рәвештә, расланган формадан файдаланып, әзерләргә яки кадастр инженерына мөрәҗәгать итәргә мөмкин. Аннан соң КФҮ аша яки турыдан-туры Башкарма комитетка җир кишәрлеге бирүне алдан килештерү турында Башкарма комитетка гариза бирергә. Башкарма комитет тарафыннан кадастр инженеры төзегән межалау планы нигезендә җир кишәрлеге бирүне алдан килештерү турында уңай карар кабул ителгәннән соң, җир кишәрлеге дәүләт кадастр исәбенә куелачак. Шуннан соң документларны Башкарма комитетка җир кишәрлеген «гараж амнистиясе» тәртибендә милеккә бирү өчен тапшырырга кирәк.
Сорау: Минем әтинең гараж кооперативында гаражы бар иде. Әти гомере буе гаражга һәм җиргә милек хокукын теркәмәгән. Аның вафатыннан соң гаражга мирас рәсмиләштерелмәгән. Хәзер гараж һәм кишәрлекне милеккә алу өчен «гараж амнистиясе»ннән файдаланырга мөмкинме?
Җавап: "Гараж амнистиясе турында" гы закон җир кишәрлеген милеккә гаражның хокук иясе варисына бушлай бирү мөмкинлеген күздә тота. Бу очракта җир кишәрлеген мондый варис итеп бирү өчен, гаражга ия булу фактын яки гараж өчен җир кишәрлеге бирү фактын раслаучы нәсел бирүченең (вафат булган затның) югарыда күрсәтелгән документларыннан берсе, шулай ук әлеге гражданның милкен варис тарафыннан мирас итеп алу хокукы турындагы таныклык тапшырылырга тиеш.
Хокук иясе үлгәннән соң нотариус нәсел эше ачылган һәм варисларга үлгән кеше милкенә (мәсәлән, фатирга) мирас булу хокукы турында таныклык бирелсә, мондый таныклык, шулай ук җир кишәрлеген яки гаражны биләмәгә бирүчегә бүлеп бирү (бүлү) турында документлар булган очракта, варислар җир кишәрлегенә милек хокукын рәсмиләштерү максатыннан башкарма комитетка һәм гаражга "гараж амнистиясе" тәртибендә мөрәҗәгать итәргә хокуклы. Әгәр дә үлгән кешенең милкенә мирас хокукы турындагы таныклык рәсмиләштерелмәгән булса, ул вакытта гараж астында участокны бушлай алу хокукыннан файдалану өчен нотариаль яки суд тәртибендә гаражга милек хокукын рәсмиләштерү мәсьәләсен хәл итәргә кирәк.
Сорау: ГСКда минем гаражым бар, ул күрше гаражлары белән уртак диварлы. Мин аны бина буларак рәсмиләштерә аламмы?
Җавап: «Гараж амнистиясе турында»гы закон нигезләмәләре нигезендә, башка бер катлы гаражлар белән уртак диварлар блокланган, алар турында белешмәләр күчемсез милекнең бердәм дәүләт реестрына кертелгән, бина яки корылма турында мәгълүматлар мөстәкыйль биналар дип таныла. Шул рәвешле, сез рәсмиләштерергә үз гаражын бина буларак. Әгәр гараж дәүләт кадастр исәбенә бина буларак куелса, объектның «бина» белән «бина» дип үзгәрүе турында гариза белән Росреестрга мөрәҗәгать итәргә мөмкин, шул ук вакытта яңа техник планны тапшырырга кирәк булмаячак.