Товарның сыйфаты дәүләт стандарты (ГОСТ) яки җитештерүнең техник шартлары (ягъни) белән регламентлана.
«Кулланучылар хокукларын яклау турында» Законның 4 статьясы нигезендә, сатучы сатып алучыга, аның һәм хезмәтнең яраклылык һәм яраклылык срогын исәпкә алып, куллану өчен һәм тиешле тасвирламага яраклы товарны бирергә тиеш.
Барлык нормаларны үтәгәндә кулчатыр тиешле сыйфатлы товар булып тора.
Тиешле сыйфат зонасын алыштыру һәм кире кайтару вакыты-14 көн.
«Кулланучылар хокукларын яклау турында» Законның 25 статьясындагы 1 пунктыннан чыгып, сатучы түбәндәге шартларны үтәгәндә тиешле сыйфатлы товарны кабул итәргә тиеш:
Әгәр чек юк икән, шаһитлар күрсәтмәләре белән ныгытылып товар кире кайтарылырга мөмкин.
Кулчатыр интернет-кибеттә сатып алынган очракта, инандыру сыйфатында электрон түләү документын кулланырга рөхсәт ителә.
Сатып алуны раслаучы документлар булмаганда, сатучы товарны кире кабул итә. Бу очракта кулланучылар хокукларын яклау өлкәсендә күзәтчелек хезмәтенә яки Роспотребнадзорга мөрәҗәгать итәргә кирәк.
Сатып алучыга түбәндәге гамәлләр башкарырга кирәк:
Гаризада таләпне күрсәтергә кирәк. Ягъни. акчаны кире кайтару яки товарны алмаштыруны билгеләргә. Сатучы гариза бирелгән көннән алып 3 көннән дә артык вакыт эчендә әлеге таләпне канәгатьләндерергә бурычлы.
Сатучының гаризасын кабул итүдән баш тарткан очракта, аны кибет адресына заказлы хат белән җибәрергә кирәк. Шул ук вакытта алучы сыйфатында сәүдә ноктасы җитәкчесе булырга тиеш. Җитәкченең исемен һәр кибеттә булган «Кулланучы почмагы»нда табарга була.
«Кулланучы хокуклары турында» закон нигезендә кире кайтару сроклары төгәл билгеләнгән. Карар кабул итү өчен 14 көн вакыт кирәкме, дигән карар кабул ителде.Бу срокны озайтырга мөмкин түгел. Товарны интернет – кибетләргә кире кайтару-3 ай, башка шартлар өстәмә рәвештә күрсәтелмәгән очракта, искәрмә булып тора.
Түбәндәге очракларда товарны кире кайтару мөмкинлеге юк:
Гарантия срогы-җитештерүче яки сатучы сатып алучыга сыйфатсыз товарны кире кайтару хокукын бирә торган чор. Ул һәрбер әйбергә, теге яки бу товарның характеристикасына һәм закон таләпләренә карап, аерым билгеләнә.
Гарантияле срокка керә:
• җитештерүче тарафыннан закон нигезендә билгеләнә торган җитештерүчедән гарантия (мәсәлән, ГОСТ);
Сатып алучы товарны сатып алганнан соң ике ел эчендә кире кайтара ала, хәтта гарантия срогы тәмамланса да. Әмма моның өчен җитди нигезләр кирәк. Бу очракта кире кайтару процедурасы да катлаулы булачак
Сатып алучы хокуклары
Әгәр кулчатыр сыйфатсыз булса, ягъни җитешсезлекләр, дефектлар ачыкланса, «Кулланучылар хокукларын яклау турында» Законның 18 статьясы нигезендә, сатып алучы кайбер таләпләргә хокуклы.
Сатып алучы түбәндәгеләргә хокуклы:
Югарыда саналган гамәлләрне сатып алучы үзе сайлап алырга тиеш.
Гамәлләр тәртибе
Сатып алганнан соң кулчатырның брагы ачыкланса, сатып алучы сатучыга мөрәҗәгать итәргә тиеш. Башлангыч этапта аның белән телдән килешергә кирәк, әгәр бернәрсә дә килеп чыкмаса, җитди гамәлләргә күчәргә кирәк.
Сатучы исеменә дәгъва төзү
Законнарда билгеле бер шаблон юк, әмма товарны кире кайтарганда еш кулланыла торган билгеле бер форма гамәлдә инде. Нәкъ менә аңа иярергә кирәк, бу очракта гына гариза юридик көчкә ия булачак .
Дәгъвада түбәндәгеләр булырга тиеш:
Шул ук вакытта претензиягә түбәндәге документларны беркетергә кирәк:
- товар яки касса чегы күчермәсе;
- гарантия талоны күчермәсе;
- накладный;
Кулланучының товар чеклары юк икән, дәгъва барыбер кабул ителергә тиеш. Дәлил рәвешендә шаһитлар күрсәтмәләрен, мәгълүматлар базасында булган сатып алу турында мәгълүматны, видеокамералардан мәгълүматны кулланырга мөмкин.
Дәгъваны карау срогы
Киләсе чорда сатучының җаваплы заты тарафыннан дәгъваны карау башкарыла.
• Әгәр сатып алучы кулчатырны алмаштыруны таләп итсә, аны карау 7 көнгә сузылырга мөмкин. Бу чорда барлык таләп ителгән тикшерүләр дә үтәлә;
• Әгәр сатып алучы никахлы әйбер өчен акчаны кире кайтарырга тели икән, сатучының җавап язар өчен 10 көн булачак. Әгәр нәтиҗә уңай булса, сатып алучыга барлык тотылган акчалар да түләнәчәк;
• Сатучының җаваплы заты сатып алучыга товарны кабул итүдән һәм акчаны кире кайтарудан баш тарта ала.
Акчаны кире кайтару вакыты
Уртача алганда, товар өчен акча сатып алучыга 10 эш көне дәвамында кире кайтарыла. Әгәр кире кайтару банк аша башкарыла икән, стандарт срокка тагын 3 тән 30 көнгә кадәр өстәлергә мөмкин.
Шуны истә тотарга кирәк, срогы чыккан һәр көнне гаепле як пеня түли, аның күләме килешү нигезендә билгеләнә. Әгәр бу мәсьәлә килешүсез башкарыла икән, пеня күләме товар бәясенең 1% ына тигез булачак.
Браклы кулчатырны кире кайтару - бу катлаулы процедураның нюанслары күп. Сатып алучы сатучының аны кабул итүдән һәм акчаны кире кайтарудан качуына әзер булырга тиеш. Барысын да дөрес итеп һәм югалган әйберне кире кайтару өчен профессиональ юристлар ярдәменә мөрәҗәгать итәргә кирәк.