Татарстанлыларга Росреестрда хосусыйлаштыру килешүләрен теркәргә кирәкме?
Әлеге сорау күчемсез милекне рәсмиләштерү буенча Бөтенроссия кайнар линиясен уздыру вакытында иң еш бирелә торган мәсьәләләрнең берсе иде. Өч сәгать эчендә Татарстан Росреестрына консультациягә 50дән артык татарстанлы мөрәҗәгать итте. Татарстан Росреестры экспертлары җавап биргән сорауларның кайберләре - безнең традицион сайланышта.
- Минем 1997 елгы хосусыйлаштыру килешүе бар. Аны яңадан рәсмиләштерергә кирәкме?
БТИ органында 1998 елның 31 гыйнварына кадәр теркәлгән милек хокукы ("Күчемсез милеккә хокукларны һәм аның белән алыш-бирешләрне дәүләт теркәве турында" 122-ФЗ Федераль законы үз көченә кергәнче) элек барлыкка килгән дип санала һәм килешүне яңадан рәсмиләштерергә кирәкми. Әмма сезнең теләгегез буенча Бердәм дәүләт күчемсез милек реестрына (ЕГРН) фатирга хокукны кертергә мөмкин. Моның өчен хосусыйлаштыру шартнамәсенең чынын кушып, КФҮкә гариза бирергә кирәк. Шул ук вакытта дәүләт пошлинасы түләнми.
Әмма шуны да билгеләп үтәргә кирәк, элек барлыкка килгән хокукны милекне сату, бүләк итү, үзгәртү яисә башка төрле килешү буенча дәүләт теркәве, шулай ук аренда, мөлкәтне залогка тапшыру, мираска керү мәҗбүри.
Шулай ук катаклизмнарны, мәсәлән, табигый һәм техноген, янгыннарны, су басуларны һ.б. искәртеп булмый. Яки, мәсәлән, йорт сүтүгә эләккән. Мондый очракларда компенсациягә объектның хуҗасы гына дәгъва итә ала. Күчемсез милек реестрында хокук иясе турында белешмәләр булмау милек хокукын исәпкә алу мөмкинлеге булмау куркынычы тудыра, мәсәлән, җир кишәрлекләре чикләре урнашу урынын килештергәндә, дәүләт яисә муниципаль ихтыяҗлар өчен җир кишәрлеген алганда һ.б.
Моннан тыш, шуны да истә тотарга кирәк, Бердәм дәүләт күчемсез милек реестрында элегрәк барлыкка килгән хокук турында белешмәләр булмаса, мондый күчемсез милек объектын, хокук иясе шәхсән катнашыннан башка, күчемсез милек объектын дәүләт теркәвенә алу, туктату, чикләү мөмкинлеге булмау турында язма кертә алмаячак. Шулай ук Бердәм дәүләт күчемсез милек реестрында элек барлыкка килгән хокук турында белешмәләр булмаса, күчемсез милеккә милек хокукы булуын раслый торган өземтә алу мөмкин түгел.
- Минем гаражым һәм мин 2003 елдан бирле ия булган җир кишәрлегем бар, әмма техник паспорттан башка бернинди документлар да юк. Гаражга һәм җир кишәрлегенә милек хокукын ничек рәсмиләштерергә?
Бу очракта сез «гараж амнистиясеннән» файдалана аласыз, моның өчен гараж урнашкан урындагы район администрациясенә булган документлар белән мөрәҗәгать итәргә кирәк. Документлар әзерләгәннән соң, башкарма хакимият органы аларны электрон рәвештә гаражга һәм җир кишәрлегенә милек хокукын теркәүгә җибәрәчәк. Хокук теркәлү узганнан соң сезгә ике күчемсез милек объектына да Бердәм дәүләт күчемсез милек реестрыннан өземтәләр бирәчәкләр.
- Минем күчемсез мөлкәтемнән берәрсе файдалана алыр дип борчылам. Үземне ничек сакларга?
Сез КФҮкә үзегезнең шәхси катнашыгыздан башка хокукның күчүен теркәү мөмкинлеге булмау турында гариза бирү хокукыннан файдалана аласыз. Моның өчен КФҮнең теләсә кайсы офисына үз паспортыгыз белән мөрәҗәгать итегез. Дәүләт хезмәте түләүсез күрсәтелә. Мондый язма булганда Бердәм дәүләт күчемсез милек реестрында беркем дә Сездән башка килешү үткәрә алмаячак, чөнки бу очракта теркәүгә документлар биргәндә сезнең шәхси катнашуыгыз кирәк. Әгәр мондый документлар теркәүгә башка зат тарафыннан бирелсә, алар кире кайтарылачак.
- 2018 елда минем әни миңа бүләк килешүе буенча фатир бүләк итте. Әнинең бик нык авыруы белән бәйле рәвештә, аның исеменнән нотариаль таныкланган ышанычнамә нигезендә ышанычлы зат эш иткән. Ышанычлы зат безне ялгыш юлга кертте, һәм без дәүләт теркәвен туктатуга гариза яздык. 2019 елда әни вафат булды. 2018 елгы бүләк итү шартнамәсе нигезендә мин әлеге фатирга милек хокукын ничек рәсмиләштерә алам
Бүләкләү шартнамәсе нигезендә милек хокукын дәүләт теркәве шартнамә якларының гаризасы буенча гамәлгә ашырыла. Хәзерге вакытта бүләк бирүне теркәү мөмкинлеге якларның берсе - бүләк бирүченең (сезнең әниегезнең) үлеме белән бәйле рәвештә юкка чыккан. 2018 елгы бүләк шартнамәсе нигезендә милек хокукын теркәү өчен, сезгә югарыда күрсәтелгән шартнамә нигезендә барлыкка килгән милек хокукын тану өчен судка мөрәҗәгать итәргә кирәк.
- Бакча йортын ничек итеп торак дип танырга мөмкин?
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2006 елның 28 гыйнварындагы 47 номерлы карарының 55 пункты нигезендә бакча йорты муниципаль берәмлекнең җирле үзидарә органы карары нигезендә торак йорт һәм торак йорт - бакча йорты дип таныла, аның чикләрендә бакча йорты яисә торак йорт (алга таба - җирле үзидарәнең вәкаләтле органы) урнашкан. Шуңа бәйле рәвештә сезгә кирәк:
- техник тикшерү үткәрү өчен кадастр инженерына мөрәҗәгать итәргә;
- район администрациясенә документлар җыярга һәм тапшырырга;
- җирле үзидарә органнарыннан карар алырга
Җирле үзидарә органнарының карары уңай булса, документлар администрация тарафыннан Татарстан Росреестрына тапшырыла. Күчемсез милекнең яңа статусын теркәү процедурасы үткәрелә. Әгәр дә Сезгә йортны күчерүдән баш тартсалар, карар суд тәртибендә шикаять ителергә мөмкин.
- Йорт төзү өчен кишәрлек сатып алырга тәкъдим итәләр. Ләкин ызанлау үткәрелмәде. Җир кишәрлегенең чикләрен билгеләү мәҗбүри түгелме?
Гамәлдәге кануннар нигезендә, җир кишәрлегенең чикләрен билгеләү мәҗбүри процедура булып тормый. Әмма шул ук вакытта ызанлау күп кенә юридик проблемалардан, шул исәптән катнаш кишәрлек хуҗалары арасында җир бәхәсләреннән котылырга мөмкинлек бирә.
Ызанлау процедурасын кадастр инженеры үткәрә. Ул җир кишәрлегенең чикләрен билгели, ә аннары җир кишәрлегенең аныклана торган чикләре һәм аның белән чиктәш җир кишәрлекләре урынын күрсәтелгән күчемсез милек объектлары милекчеләре һәм алардан файдаланучылар белән килештерә.
Кадастр эшләрен уздыруга шартнамә төзелер алдыннан, кадастр инженерлары рейтингыннан файдаланып, аларны башкару турындагы мәгълүматларны Татарстан Росреестрының рәсми сайтында тикшерергә тәкъдим итәбез.