Федераль салым хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча идарәсе / «Декларация кампаниясе - 2023»

2022ел нәтиҗәләре буенча декларация кампаниясе тәмамлануга нибары бер ай калып бара. 2 майдан да соңга калмыйча, гражданнарның аерым категорияләре салым суммасын мөстәкыйль исәпләргә, салым органына физик затлар керемнәренә салым буенча 3-НДФЛ формасында декларация тапшырырга тиеш.

2022 елда алынган керемнәр турында хисап тотарга һәм декларацияне керемнәр алган гражданнар  тәбәндәгеләрне тапшырырга тиеш:

-Эшкуарлык эшчәнлегеннән;

-фатирлар, бүлмәләр һәм башка мөлкәтне арендага тапшырудан;

-лотереядә оту рәвешендә - 15000 сумга кадәр, шулай ук букмекер контораларына һәм тотализаторларга карамый торган азартлы уеннарны оештыручылардан;

-бүләк рәвешендә алынган күчемсез мөлкәтнең якын туганнарыннан, транспорт чараларыннан, акцияләрдән, өлешләрдән, пайлардан түгел;

-кыйммәтле кәгазьләр сатудан, устав капиталында өлешләр сатудан;

-чит ил чыганакларыннан;

-милеккә ия булуның минималь срогыннан кимрәк булган милекне сатудан.

Салым декларациясен нинди очракларда тапшырырга ярамаганын тикшереп карыйк. Аны тәкъдим итү вазифасыннан милектә минималь сроктан артыграк булган күчемсез милек объектын саткан гражданнар тулысынча азат ителгән. Хәзерге вакытта күчемсез милек объектына ия булуның иң чик чик срогы биш ел тәшкил итә. Ләкин әлеге кагыйдәдән искәрмәләр дә бар: милекне биләүнең минималь срогы 5 яшьтән 3 яшькә кадәр кыскартылган, әгәр милек алынган булса:

-мирас яисә гаилә әгъзаларыннан яисә якын туганнарыннан бүләк итеп,

хосусыйлаштыру килешүе буенча

- килешү буенча (гомерлек тәрбия шартнамәсе буенча),

- Әгәр бердәнбер торак сатылган булса. Шул ук вакытта сату мизгеленә кадәр 90 календарь көн эчендә сатып алынган торак бина исәпкә алынмый.

Автомобильне сатканда биләмәнең минималь срогы 3 ел тәшкил итә.

Әле узган елдан ук, физик затларга кыйммәт булмаган күчемсез милекне - торак йортларны, фатирларны, бүлмәләрне яки җир кишәрлекләрен сатканда хисап тотарга кирәкми, барлык объектлар буенча да сату-алу килешүләре буенча гомуми сумма бер млн. сумнан артмаса, һәм бу бәя аларның реаль кадастр бәясеннән түбән булмаса. Шулай ук башка сатылган милек өчен декларация бирергә кирәкми, мәсәлән, транспорт, аның бәясе тулаем алганда 250 мең сумнан артык түгел. Әмма сатудан керемнәр билгеләнгән суммалардан артып китсә, 3-НДФЛ декларация бирү бурычы саклана.

Шулай ук узган елдан балалар белән гаиләләр НДФЛ түләүдән һәм, алынган акчалар торак шартларын яхшырту максатларында яңа торак сатып алуга җибәрелсә, күчемсез милекне сату вакытына бәйсез рәвештә, күчемсез милекне сатканда декларация тапшырудан азат ителә. Азат итү өчен төп шарт булып түләүченең 18 яшькә кадәрге ике яки аннан да күбрәк бала яки 24 яшькә кадәрге балаларның ата-анасы булуы тора, әгәр дә бу балалар - көндезге уку формасы студентлары булса, һәм сату елында яки киләсе елның 30 апреленә кадәр түләүче тарафыннан башка милек сатып алынган, ул яисә элек сатылган объекттан артып киткән яисә кадастр бәясе күләме буенча.
3-НДФЛ декларациясен билгеләнгән срокта тапшырмаган очракта, салым органы мондый салым түләүче турында һәм керемнәр турында үзендә булган документлар (белешмәләр) нигезендә сатылган мөлкәтне сатып алуга тотылган чыгымнарны исәпкә алмыйча, салым суммасын исәпләп чыгара. Тикшерү акты төзелә. Түләнергә тиешле салым суммасы исәпләп чыгарыла. Таләпләр җибәрелә. Һәм салымны түләтү буенча барлык тиешле процедуралар башкарыла.

2023 елның 3 аенда декларация кампаниясенең оператив мәгълүматларына караганда, республиканың салым органнарына барлык нигезләр буенча 220 меңнән артык декларация тапшырылган. Шуларның 17 мең декларациясе аны закон нигезендә тәкъдим итәргә тиешле физик затлар тарафыннан тапшырылган, гражданнар бюджетка 483 млн сумнан артык акча түләүгә гариза биргән. Физик затларның үз керемнәрен өч млрд. сумнан артык салымны фаразлана торган суммада декларацияләргә бурычлы 65 мең декларация керүе көтелә.

Уңышлы эшмәкәрләр, бизнесменнар бюджетына зур өлеш кертүе билгеле, алар үзләренең шактый зур керемнәре турында ачыктан-ачык белдерәләр. Узган елгы декларация кампаниясе йомгаклары буенча бер млрд. сумнан артык керем 367 млн. сум салым түләүченең 24 ен декларацияләгән. Бүгенге көндә инде 4 шәхси эшкуар 2022 елда алынган керем бер млрд. сумнан артык булуын декларацияләгән.  Алар буенча түләүгә салым 151 млн. сумга якын тәшкил иткән.

Гражданнарга уңайлы булсын өчен, салым органына бармыйча, салым органына, физик затлар өчен салым түләүченең шәхси кабинеты аша, мәгълүматларның күп өлеше инде җыелган, яки кыска сценарийлар буенча «Налоги ФЛ» мобиль кушымтасы аша 3-НДФЛ декларациясен электрон тутыру һәм тапшыру каралган. Хәзерге вакытта инде миллион ярымнан артык татарстанлының үз шәхси кабинетлары бар, һәм, димәк, электрон рәвештә декларация тапшыру мөмкинлегенә ия.

3-НДФЛ декларациясен исәпкә алу урыны буенча салым органына тапшырырга кирәк. 2022 елда алынган декларацияләнгән керемнәр буенча салым түләү срогы - 2023 елның 17 июленнән дә соңга калмыйча.

Декларация бирүнең соңгы срогы 2023 елның 2 маенда салым түләүләренә кагылмый. Бу очракта декларацияне ел дәвамында теләсә кайсы вакытта җибәрергә мөмкин. Моннан тыш, сатып алуга, торак төзелешенә, мәгарифкә социаль салым түләүләре һәм дәвалануны эш бирүче аша эш урыны буенча алырга мөмкин.

Республикабыз гражданнары торак сатып алуга, дәвалануга һәм укытуга чыгымнар алу хокукыннан актив файдалана. Әйтик, 2022 елда салым түләүчеләр тарафыннан социаль һәм мөлкәти салым түләүләрен алу максатыннан 421 мең декларация (гомуми санның 85% ы) тапшырылган.

Бүгенге көндә республика гражданнарына игълан ителгән социаль һәм мөлкәти салым түләүләренә бәйле рәвештә 1,8 млрд сум салым кайтарылган. 2022 елда республика гражданнарына 14,3 млрд сум кайтарылган, бу 2021 елга караганда 2,5 млрд сумга күбрәк. Хәзерге икътисадый чынбарлыкта акчаларны кайтару кыска срокларда гамәлгә ашырыла.